Trong sổ
tất niên của giáo phận Qui Nhơn từ năm 1910 th́
vùng Phú Yên có 04 giáo xứ : Mằng Lăng, Đồng Tre,
Hoa Vông và Tịnh Sơn. Như thế, từ đây ta có thể
gọi Đồng Tre là một giáo xứ v́ đă có linh mục ở
thường xuyên lâu năm và có những họ đạo đă họp
thành cộng đoàn tín hữu sốt sắng sống động :
Đồng Tre, Suối Ré, Tân Hội, Suối Mây, Suối Trầu,
Bến Buôn.
Tiếp nối
cha Porcher là các cha sở Việt Nam :
Từ
1919 đến 1945 :
Ngày
11/12/1918 cha Porcher được bổ nhiệm làm cha sở
Hoa Vông, lúc bấy giờ cha Dung là cha phó của
cha Porcher đang ở tại Trà Kê được bổ nhiệm làm
cha sở Trà Kê kiêm nhiệm Đồng Tre. Cha Phêrô Lê
Châu ( quê Gia Hựu) làm cha sở Đồng Tre 1919 -
1923, sau khi cha Châu đi nhận nhiệm sở mới, cha
Dung kiêm nhiệm Đồng Tre, có cha phụ tá ở tại
Đồng Tre: Cha Toma Đoán 1923, cha Phêrô Lê Vĩnh
Phước 1924 – 1926
Thời
gian nầy chủ yếu duy tŕ sinh hoạt ở những nơi
có giáo dân tập trung đông như Đồng Tre, Suối Ré.
Các giáo điểm vùng sâu, vùng xa như Suối Mây,
Suối Trầu th́ hoặc tập trung lên Trà Kê, Cây Gia,
hoặc về Đồng Tre. Hai họ Tân Hội, Bến Buôn cũng
c̣n sinh hoạt nhưng chỉ có một ít giáo dân.
Trong thời
gian nầy có 02 cha sở :
Từ
1955 đến 1975
Trong giai đoạn đầu của thời nầy, tức khoảng
thập niên 50 - 60 (từ năm 1957-1963), giáo xứ
Đồng Tre có những bước phát triển đáng kể. Đặc
biệt nhất đó là phong trào ṭng giáo của anh em
lương dân, nhất là anh em Dân tộc ít người. Theo
thống kê của Giáo phận Qui Nhơn năm 1959, th́
nhân số tín hữu Đồng Tre lúc ấy là 5.000. Trong
toàn giáo xứ, rải rác trong các xă thuộc huyện
Đồng Xuân đều có cộng đoàn sinh hoạt cùng với
nhà nguyện đơn sơ để đáp ứng nhu cầu mục vụ và
đời sống đức tin. Từ những cộng đoàn gần Đồng
Tre như Thánh Giá, Xóm Mới, Phú Hội , Phước Hiệp…
cho đến những nơi xa như Suối Mây, Tân Lương,
Tấn Binh, Suối Trầu, Suối Cối, Kỳ Lộ, Đa Lộc,
Xuân Sơn, La Hai… gần như nơi nào cũng có nhà
nguyện và sinh hoạt rất sinh động.
Nhưng
rồi thời ổn định và phát triển đó lại nhường chỗ
cho bất ổn của chiến tranh. Hầu hết các nhà
nguyện bị tàn phá, các cộng đoàn tan ră: Một số
đông tín hữu bỏ đạo, một số không ít di tản đi
nơi khác. Đặc biệt, các cộng đoàn anh em Dân Tộc
ít người tứ tản chạy về sống tạm bợ trong các
khu tị nạn để rồi tản mác lần về lại núi rừng và
xa rời vốn liếng đức tin ít ỏi mới vừa tiếp nhận.
Sinh hoạt mục vụ của Đồng Tre, chủ yếu tập trung
và duy tŕ thường xuyên tại Đồng Tre, Suối Ré và
La Hai. Tuy vậy, cũng không ít lần, giáo dân tại
Đồng Tre, Suối Ré đă bồng bế sơ tán xuống La Hai
để tránh bom đạn chiến tranh. Riêng tại Đồng Tre,
từ năm 1972, v́ thường xuyên bị đe doạ bởi đạn
pháo của chiến cuộc, việc cử hành phụng vụ, kinh
nguyện phải cử hành tại ngôi nhà trường cách nhà
thờ chính về phía Đông-Bắc khoảng 600 mét. Kể từ
sau năm 1975, nơi đây trở thành nhà thờ chính
của giáo xứ.
Trong
thời gian yên b́nh sinh hoạt mục vụ của Đồng Tre
vẫn c̣n trăi rộng trên toàn huyện Đồng Xuân. Tuy
nhiên, sau năm 1963 sinh hoạt mục vụ chỉ c̣n tại
hai địa điểm chính : Đồng tre và La Hai. Mỗi nơi
đều có nhà nguyện tạm thời để giáo dân sớm hôm
kinh nguyện và hiệp dâng thánh lễ.
Trong
thời gian nầy có các cha sở :
Trong kư
ức của giáo xứ, có lẽ ba linh mục quản xứ sau
đây đă để lại một dấu ấn sâu đậm nhất : Cha
Phaolô Nguyễn Thanh B́nh, Cha Giuse Phan Văn Hoa
và Cha Phêrô Phan Anh Thụ. Cả ba Vị Mục Tử nầy
đă có nhiều sáng kiến và nỗ lực mục vụ, đặc biệt
là công cuộc truyền giáo, thiết lập các giáo
điểm và xây dựng nhiều nhà nguyện cho các cộng
đoàn vùng sâu vùng xa (trong thời điểm chiến
tranh chưa bùng nỗ và lan rộng). Đặc biệt, Cha
Giuse Phan Văn Hoa đă mở ra phong trào truyền
giáo cho các anh em Dân Tộc ít người.
Ngoài ba
linh mục đó, thời gian nầy cũng để lại một h́nh
ảnh, một mẫu gương tông đồ giáo dân đáng khâm
phục đó là Ông Biện Kính, tức Cụ J.B Nguyễn
Nhường, một Chức việc và là một giáo lư viên đă
giúp công việc mục vụ qua liên tiếp mấy đời cha
sở : Cha B́nh, Cha Hạnh, Cha Hoa… Có một điểm
độc đáo nơi cụ là nói rành tiếng Dân Tộc, nên đă
từng được chỉ định đi dạy tân ṭng cho nhiều anh
chị em Dân Tộc khắp nơi trong giáo xứ. Cụ đă qua
đời năm 1999, hưởng thọ trên 90 tuổi.
Từ 1975 đến nay :
Kể từ
khi hoà b́nh được tái lập, giáo xứ Đồng Tre một
lần nữa "làm lại từ đầu". Giáo dân từ các khu
tạm cư lần lượt trở về vườn xưa đất cũ, chủ yếu
tập trung ở hai khu vực Đồng Tre và Suối Ré. Kể
từ ngày mồng 08 tết Nguyên Đán năm 1979, Đồng
Tre lại có dịp gia tăng con số tín hữu nhờ cộng
đồng công giáo vùng Cam Ranh đi xây dựng vùng
kinh tế mới Đa Lộc, một nơi mà từ thập niên
50-60 đă từng ghi dấu một cộng đoàn giáo dân.
Vào ngày 27/05/1993, Đa Lộc đă vinh dự đón tiếp
Đức Giám Mục giáo phận Phaolô Huỳnh Đông Các về
khánh thành nhà thờ mới do cha Giuse Trương Đ́nh
Hiền xây dựng và ban phép Thêm sức cho trên 100
thiếu nhi và người lớn của giáo xứ. V́ nhà thờ
nầy được xây dựng có tính tạm thời nên cha Antôn
Nguyễn Huy Điệp đă khởi công xây lại nhà thờ mới
khang trang, kiên cố. Ngày 29/01/2004 Đức Cha
Phêrô Nguyễn Soạn chủ tế lễ khánh thành nhà thờ
cùng với 40 linh mục đồng tế, một số Tu sĩ và
khoảng 1000 giáo dân rải rác từ các giáo xứ cùng
về hiệp dâng thánh lễ.
Hiện nay
giáo xứ Đồng Tre có các cộng đoàn chủ yếu : Cộng
đoàn Đồng Tre, cộng đoàn Thánh Giá - Xóm Mới,
cộng đoàn Suối Ré và cộng đoàn Đa Lộc. Bốn cộng
đoàn nầy tập trung sinh hoạt tại ba nhà thờ :
Nhà thờ Đồng Tre thuộc xă Xuân Phước; nhà thờ
Suối Ré thuộc xă Xuân Quang 3; nhà thờ Đa Lộc
thuộc xă Đa Lộc. Riêng hai giáo điểm La Hai và
Phước Huệ tập trung sinh hoạt tại Suối Ré.
Trong
thời gian nầy có các cha sở :
-
Cha Phêrô Bùi huy Bích (1975 - 1992 ) +
Cha thường xuyên
ở tại Suối Ré, hằng tuần đến Đồng Tre dâng thánh
lễ Chúa Nhật. Cha đă qui tụ, củng cố, từng bước
ổn định, phát triển và dẫn đưa đời sống giáo xứ
vượt qua những khó khăn. Cha đă thiết lập một
quan hệ đạo - đời thật gắn bó, thân mật, hoà hợp
qua cách sống b́nh dân, giản dị, chất phác, vui
tính và cởi mở đón nhận, giúp đỡ mọi người…Cha
quả là một gương mẫu và chứng từ rơ nét về đời
sống Mục Tử và loan báo Tin Mừng. Tiếc thay, cha
đă sớm về với Chúa ngày 27 tháng 07 năm 1997,
khi về quản xứ Mằng Lăng mới được 5 năm.
-
Cha Giuse Trương Đ́nh Hiền (từ 10/03/1992 –
14/04/2002)
Cha thường xuyên ở tại Đồng
Tre, từng bước ổn định cơ sở khu vực nhà thờ và
nhà xứ, Cổ vơ ơn gọi tu tŕ, xây nhà hưu tiếp
nhận những người già neo đơn, xây lại nhà thờ
Suối Ré, tổ chức phụng vụ và sinh hoạt giáo lư
đi vào nề nếp.
-
Cha Antôn Nguyễn Huy Điệp (từ 14/04/2002…..)
Trong thời gian cha Hiền và
cha Điệp làm cha sở có thầy Tôma Nguyễn Công
Binh ( quê Hội tín, Mằng Lăng) đến giúp xứ và đă
thụ phong linh mục ngày 25/04/2002. Hiện nay làm
cha phó Đồng Tre.
III. CÁC
LINH MỤC VÀ TU SĨ XUẤT THÂN TỪ ĐỒNG TRE
1. Các
linh mục :
2. Các Tu
sĩ :
3. Chủng
sinh, đệ tử :
Với bề dày lịch sử hàng trăm
năm của một Giáo xứ, đó là vấn đề thời gian, mà
dù muốn hay không, thời gian vẫn cứ từng bước
qua đi; nhưng Giáo xứ đă tồn tại và không ngừng
hiện diện như một chứng tích của niềm tin vào
Thiên Chúa, đó mới là điều quan trọng.
Trong quá tŕnh thăng trầm và
biến đổi của Giáo xứ Đồng Tre, chính sự hiện
diện, góp sức của các vị mục tử và giáo dân, đă
tô điểm nên những trang sử đầy ḷng kiên trung
và phó thác, và quả thật, sự kiên tŕ và phó
thác vào Thiên Chúa không bao giờ không phát
sinh hoa quả.
Giáo xứ Đồng tre hôm nay vẫn
hiện diện như một chứng nhân của T́nh yêu Thiên
Chúa, với những con người đă và đang nỗ lực sống
niềm tin trong mọi hoàn cảnh, mang theo một Sứ
mạng rao giảng Tin Mừng không bao giờ được ngơi
nghỉ.
Vững tin vào Cha trên Trời,
noi gương các bậc tiền nhân, chúng ta hăy viết
tiếp những trang sử niềm tin này…