HẠNG BA
Phanxicô Xaviê Huỳnh Tấn Mạnh
Dân gian từ lâu đă có câu : “nhất qủy nh́ ma, thứ 3 học tṛ”. Nhưng từ khi trên thế gian xuất hiện một hạng người khá đặc biệt, được thiên hạ gọi là “tu xuất”, th́ câu trên không bao lâu sau được chuyển thành “nhất quỷ nh́ ma, thứ 3 tu xuất”... nghĩa là danh hiệu hạng ba của bọn học tṛ đă bị lớp người sinh sau đẻ muộn kia đoạt mất...
Đứng hạng ba, ngay sau 2 “đấng” quỷ và ma, thành tích của họ hẳn phải đáng nể, và đáng để chúng ta t́m hiểu xem bọn họ là hạng người nào.
Thật ra th́ ngày xưa, như các bạn từng biết, khi các bậc cha mẹ muốn con ḿnh đi tu, họ liền cho con ḿnh... đi tu. Học hết tiểu học rồi à ? Vậy nghỉ hè xong con đi tu tại tiểu chủng viện nghe không ? Thế là cậu bé được đưa lên cha sở dạy dỗ thêm dăm ba tuần hay một tháng ǵ đó, xong về nhà chuẩn bị hành lư đến tiểu chủng viện. Tội nghiệp, có khi cậu bé đi tu chỉ v́ muốn làm cha mẹ hài ḷng... Cậu ta c̣n quá nhỏ để hiểu ra ơn gọi linh mục có ư nghĩa ǵ... Không sao ! Rồi lớn lên nó sẽ hiểu ! Ông cha A, ông cha B kia cũng vậy thôi ! Rồi đâu sẽ vào đấy, lo ǵ !...
Các bậc cha mẹ nghĩ như thế cũng đúng, nhưng sự tốt lành mà họ kỳ vọng lại cực kỳ hiếm hoi. Có những lớp tu sinh nhập học với số lượng trên 100, đến khi học hết bậc trung học chỉ c̣n lại 10, thậm chí ít hơn. Thế là 90 chú khác đành ca bài “xuất viện”, ra đời lăn lộn, và được người đời gán cho biệt danh là “tu xuất”...
Phàm “bậc” tu xuất càng “thâm niên” trong nhà tu, th́ khi ra đời càng dễ gặp phải “vấn đề”. Cuộc sống nhà tu nhiều luật lệ, khiến bản năng con người bị câu thúc, trói buộc, như chiếc ḷ xo bị nén xuống. Đến khi ra ngoài, bao nhiêu luật lệ bỗng dưng biến mất, chiếc ḷ xo được dịp bung ra, và nếu không được kiểm soát, nó sẽ bung tối đa. .. Thật ra th́ số ḷ xo bung ra tối đa kia không nhiều, chỉ khoảng 5% (!?) và may mắn là đa số vẫn ư thức được thân phận của ḿnh, nên có thể thích nghi ngay với cuộc sống mới. Nhưng 5% cũng đă quá đủ, thậm chí quá nhiều, quá dư thành tích để đoạt mất hạng ba của đám học tṛ tội nghiệp...
Tôi viết ra những suy nghĩ của ḿnh trên đây không phải nhằm phê phán bất cứ ai, mà chỉ để mô tả một hiện tượng có thật trong cuộc sống đa dạng này. Thế giới đầy dẫy những bất toàn, con người không ai là hoàn hảo. Do đó, con số 5% mà tôi đoán ṃ trên là một tỷ lệ thấp một cách đáng mừng, v́ theo ư kiến một vài anh bạn, tỷ lệ trên không phải là 5%, mà có khi đến 50% hay hơn nữa chưa biết chừng, bỡi không có cơ quan nào đi thống kê loại số liệu như thế...
Vấn đề của các “đấng” tu xuất chúng ta không phải là nh́n xem ai có diễm phúc nằm trong hạng ba nói trên, mà trước tiên nên tự xếp hạng chính ḿnh. Nhà tu có luật lệ của nhà tu, cuộc đời có luật lệ của cuộc đời, mà lắm khi c̣n khắc nghiệt gấp mấy lần nhà tu. Không ai dám nói rằng tu tại nhà ta dễ hơn tu tại... nhà thờ, cũng không ai dám bảo đảm nhà tu thánh thiện hơn ... nhà ḿnh. Điều quan trọng nhất là kẻ lănh 3 nén phải làm lợi thêm 3 nén, lănh 2 nén phải làm lợi thêm 2 nén, nếu không th́ ngày sau rất khó ăn khó nói khi bị hỏi đến...
Thôi th́ ta hăy nhường lại chiếc huy chương đồng kia cho đám học tṛ nhỏ, và chịu khó xuống đứng hạng 5 hay hạng 10 ǵ cũng được, càng thấp càng hay, đứng chót được là hay nhất, v́ đó là lúc mà những nén bạc ta đă nhận ngày xưa, bắt đầu sinh lời. Ước được như vậy !