Linh mục Giuse Võ Tá Hoàng

Trước hết tôi xin cám ơn anh em CCS đã gợi ý cho tôi viết một bài về cái nhìn của người linh mục với các anh em CCS. Tạ ơn Chúa đã ban cho chúng ta mọi điều kiện để hôm nay chúng ta có cơ hội để gặp nhau, ít là trên những bài chia sẻ như thế này. Riêng tôi cũng xin được đóng góp một phần nho nhỏ để làm cho cuộc gặp gỡ này thêm phong phú. Nhưng xin báo trước tôi chẳng có nhìn xa nhìn rộng chi cả, những gì tôi viết ra đây như một đóng góp nhỏ của một người em trong đại gia đình "THÂN HỮU".

Tôi xin được mở đầu bài viết bằng một câu chuyện như sau:

Cách đây vài hôm tôi có nói chuyện với một người giáo dân, nhưng bây giờ tôi không còn nhớ người đã nói chuyện với tôi hôm đó là ai. Tôi cố lục trong trí tôi để tìm lại hình ảnh của người ấy nhưng tôi không thể nào nhớ được. Thật đấy! Xin tha cho tôi tội mau quên.

Chuyện là thế này! Chúng tôi đang nói về cuộc sống trong đó có những chuyện liên quan đến mục vụ trong giáo xứ, người ấy nói với tôi: có phải vì các cựu chủng sinh là “chiến hữu” của cha sở hay không, sao tôi thấy họ có mặt trong nhiều hoạt động của giáo xứ... họ là những người tu xuất, đã đi tu mà xuất thì có gì hay đâu......?.

”Đã đi tu mà xuất” thì có sao? xin được miễn bàn ở đây. Và tới đây xin quý vị cũng đừng dừng lại nhé, dừng lại sẽ tự ái đấy! “Ma-ke-no”! Mời quý vị chúng ta tiếp tục đồng hành “kẻo lỡ chuyến đò”, rồi sau đó quay lại nhận định cũng không muộn.

Tôi còn nhớ năm thần học thứ 3 ở Đại Chủng Viện, trong môn học về Giáo Hội – Giáo Hội học, có chương nói về phẩm trật trong Giáo Hội; thứ tự từ trên xuống các giám mục, linh mục, tu sĩ rồi giáo dân. Chúng tôi tranh luận về điều này rất sôi nổi. Giám mục, linh mục những người có chức thánh, tu sĩ thì giữ 3 lời khuyên phúc âm, còn chúng tôi các chủng sinh thì được xếp vào cấp bậc nào?. Tranh luận với nhau suốt một giờ, cuối cùng chúng tôi cũng có vị trí của mình, vị trí giáo dân. Tôi không đề cập đến thần học về phẩm trật, nhưng tôi muốn nói đến vai trò của mỗi người trong Giáo Hội. Tất nhiên trong Giáo Hội không có ai sống như một “ký sinh”, nhưng mỗi người là một nhân vị, sống liên đới và có bổn phận riêng của mình. Thánh Phaolô nói: “Cũng như trong một thân thể, chúng ta có nhiều bộ phận, mà các bộ phận không có cùng một chức năng, thì chúng ta cũng vậy: tuy nhiều nhưng chỉ là một thân thể trong Đức Ki-tô, mỗi người liên đới với những người khác như những bộ phận của một thân thể (Cr 12,4-5).

Nhìn chung Giáo Hội hôm nay đánh giá rất cao về vai trò tông đồ của người giáo dân. Người giáo dân đã đóng góp rất nhiều cho việc xây dựng và phát triển Giáo Hội trong thời đại này, thời đại đã có lúc được coi là thời đại của “chủ nghĩa hưởng thụ - cá nhân”, “nền văn minh của sự chết”. Đức Giáo Hoàng Gioan Phaolô II ngày 17/03/2001 nói về người tông đồ giáo dân nhân dịp bàn về thông điệp “Bước Vào Thiên Niên Kỷ Mới” – Novo Millennio Ineunte – như sau : Người giáo dân với tư cách là kitô hữu, cam kết thực hiện việc tông đồ truyền giáo. Những tài năng riêng của họ trong các sinh hoạt nhân loại khác biệt, trước hết là khí cụ Chúa ban cho họ để cho phép “việc rao giảng về Chúa Kitô tới được kẻ khác, uốn nắn cộng đồng, gây ảnh hưởng sâu Xa và quyết định trong việc mang những giá trị Tin Mừng vào trong xã hội và văn hóa (....) những người này phải được khuyến khích sử dụng cách cụ thể những kiến thức của mình để phục vụ “những biên giới mới” tự coi như là bao nhiêu thách đố với sự hiện diện cứu độ của Giáo Hội trong thế giới. (x. Zenit.org 30/03/2001)

Đã rõ là như thế, nhưng có một số người nói rằng trong thực tế vẫn chưa có một “cú hích” nào thực sự đủ mạnh từ phía Giáo Hội để người giáo dân có thể phát huy hết khả năng của mình. Nhưng nói như vậy mới chỉ là tương quan một chiều. Đến đây tôi nhớ đến lời của một vị tổng thống Mỹ trong bài phát biểu dành cho các sinh viên: “Các bạn đừng hỏi rằng đất nước đã làm gì cho các bạn, nhưng các bạn phải hỏi chính mình các bạn đã làm gì cho đất nước”. Trong Tin Mừng Luca 19, 1-25; (x. Mt 25,14-30) dụ ngôn Mười Nén Bạc, trước khi trẩy đi phương xa, ông Chủ đã trao cho các đầy tớ của mình người mười nén, người năm nén, người một nén và căn dặn phải làm lợi cho ông trong thời gian ông vắng nhà. Thế nhưng khi ông trở về, các đầy tớ có người chu toàn bổn phận mình, có người không hoàn thành trách nhiệm được giao phó. Chính sự thiếu khôn ngoan của một người đầy tớ làm cho ông Chủ đến độ bực mình, ông phát biểu : "Tôi nói cho các anh hay: phàm ai đã có, thì sẽ được cho thêm; còn ai không có, thì ngay cái nó đang có cũng sẽ bị lấy đi” (sđd).

Như đã nói ở trên, mỗi người là một nhân vị, sống liên đới và có bổn phận riêng của mình, bổn phận đó đi kèm với nén bạc đã được giao phó. Ông chủ giao nén bạc cho đầy tớ để chính họ tự tìm và làm việc để sinh lời, chứ ông chủ đâu đứng bên cạnh để “chỉ đạo” anh phải làm điều này, phải làm việc kia theo ý tôi mới được. Như vậy “cú hích” không còn mang tính ngoại tại nữa mà nằm nội tại nơi mỗi người. Đừng bảo rằng tôi chưa nhận được gì, nhưng phải nói rằng tôi đã làm gì với điều tôi đã nhận.

Chọn “nghề” để làm cho nén bạc sinh lợi có nghìn lẽ một kiểu. Đức Hồng Y Phanxicô Nguyễn Văn Thuận viết : “Con phải chọn cách dấn thân, căn cứ vào khả năng của con, nhu cầu của anh em, môi trường con đang lặn lội. Con không làm được tất cả, nhưng làm tất cả những gì con làm được, vì làm với “đức tin” (ĐHV 626).

Dấn thân trong công việc tông đồ là một sự cố gắng rất lớn của người giáo dân; vừa phải lo cho đời sống gia đình vừa phải tham gia vào trong các sinh hoạt của Giáo Hội, Giáo Xứ, chính điều này đôi khi làm cho nhiều người phải suy nghĩ và đắn đo. Thế nhưng đó không phải là tất cả, bằng chứng hôm nay vẫn có rất nhiều người tình nguyện phục vụ Giáo Hội, Giáo Xứ trong các lãnh vực mà không đòi hỏi bất cứ một điều kiện nào. Họ ý thức được vai trò làm người kitô hữu của mình đồng thời công việc của họ đang làm không phải để tìm vinh danh cho họ mà muốn làm cho Giáo Hội được phong phú.

Qua những gì tôi chia sẻ trên đây, có lẽ không cần phải đưa câu chuyện đầu tiên ra bình luận nữa. Theo tôi, đây là một dấu hiệu đáng mừng và đáng trân trọng, bởi mọi người đã và đang chọn “nghề” cho mình để phát triển nén bạc mình đã lãnh nhận từ nơi Thiên Chúa. Giáo Hội hôm nay đang có những con người như thế để tô điểm vườn hoa của Giáo Hội ngày càng thêm rạng rỡ, như vậy cũng đáng phải trân trọng lắm chứ. Và dù thế nào đi nữa cũng đừng làm một mình - kẻo không ai biết, nhưng hãy làm với Chúa và tin tưởng vào Chúa. Chính Chúa là cái “phao cứu hộ” chuyên nghiệp Ngài sẽ nâng đỡ chúng ta trong những lúc thấy mình yếu nhược. Đây chính là kinh nghiệm quý báu của Phêrô, khi ông sắp chìm trên biển ông đã đưa tay để được Chúa nắm, vì ông tin rằng Đức Giêsu sẽ không bao giờ bỏ ông.

Cuối cùng, xin mượn tâm tình cầu nguyện của ĐHY Roger Etchegaray để kết thúc phần chia sẻ này:

Con hãy hợp tác để tạo nên “mùa xuân mới” cho Hội Thánh

(ĐHV 657)