Như một đúc kết cho buổi trao đổi về tác giả và tác phẩm Sứ Điệp Tình Thương, cuối giơ chia sẻ, Đức Giám Mục đặc trách Văn Hoá của Hội Đồng Giám Mục Việt Nam, Đức Cha Giuse Vũ Duy Thống đã phát biểu.

 

Trọng kính Đức Ông,

Kính thưa quý Cha, quý Tu Sĩ nam nữ,

Cùng toàn thể quý Văn Nghệ Sĩ.

Bản thân tôi hôm nay rất hân hạnh được đến đây. Quý vị đã chia sẻ những mối đồng cảm đối với linh mục nhà thơ Nguyễn Xuân Văn. Giờ đây tôi cũng xin được chia sẻ chung mối đồng cảm ấy. Cụ thể, xin được nói đến ba chữ "cảm".

Chữ cảm thứ nhất là cảm mến.

Khi đề nghị tôi đến đây và có mặt hôm nay, cha Trăng Thập Tự cũng đã nói đôi chút về tiểu sử cha Nguyễn Xuân Văn. Tôi không được may mắn như phần đông quý vị ở đây là đã được gặp mặt ngài và cũng chưa có dịp may được đọc thơ ngài. Cha Trăng Thập Tự có bảo tôi rằng "Đức Cha bận việc quá mà tập thơ thì dài lắm". Có lẽ vì vậy cho nên cha Trăng Thập Tự quên đưa tập thơ cho tôi, cho nên tôi chịu thua, không đọc được.  Thế nhưng đến đây, được gặp gỡ quý vị đã từng sống với cha Nguyễn Xuân Văn và biết nhiều về cha Nguyễn Xuân Văn, được nghe những mối đồng cảm qua chia sẻ trong cuộc sống hoặc trong thưởng thức thơ văn, tôi hết lòng cảm mến ngài, dù chưa hề gặp mặt.

Chỉ nghe qua tên gọi linh mục thi sĩ Nguyễn Xuân Văn, tôi đã cảm thấy có cái gì lâng lâng, cái lâng lâng về cuộc gặp gỡ giữa một đàng là văn hoá và một đàng là đức tin. Danh xưng của ngài là nhà thơ linh mục hay linh mục nhà thơ, đối vời tôi, thì cũng thế thôi.  Ấy thế nhưng, có được sự uyển chuyển khéo léo giữa một đàng là nhà thơ, một đàng là linh mục, rồi cả hai cùng tổng hợp trong một con người cụ thể, nhất là được thể hiện qua một tác phẩm như Sứ Điệp Tình Thương, thì quả là một điều đáng quý. Đối với tôi, cái đáng quý đặc biệt ở đây là một cuộc đối thoại giữa văn hoá và đức tin, cuộc đối thoại đã để lại một hoa trái tốt lành là thi phẩm Sứ Điệp Tình Thương.

 

Chữ cảm thứ hai là cảm phục.

Nghe quý vị phát biểu, chia sẻ đồng cảm, được biết Sứ Điệp Tình Thương đã hình thành với 9764 câu thơ lục bát, ghép vần với nhau thật hoàn chỉnh như ghép bằng những mắt xích, như nhà thơ Lê Quý Long vừa trình bày, tôi thực sự rất cảm phục.

Tôi tự nghĩ, trong đời mình, muốn làm vài câu thơ, gieo vần thế nào đã thấy khó, làm được một bài thơ đã thấy phấn khích, thì tập thơ dài 9764 câu, quả là một công trình đồ sộ. Thành thử ra, niềm cảm phục càng dâng cao. Hơn nữa, tác giả không phải là một nhà thơ có nhiều thời giờ rảnh rỗi mà là một con người bận rộn của mục vụ. Ngài gắn kết đời sống mục vụ của mình với một công trình thi ca, có được những bước đi hài hoà, đem những bài giáo lý Tin Mừng diễn thành thi ca, coi thi ca như một phương tiện diễn đạt đức tin, lấy ý tứ đức tin để phả vào thi ca những nét mới như quý vị vừa phân tích, thì quả là rất đáng cảm phục.

 

Chữ cảm thứ ba là cảm tạ.

Cảm tạ vì có buổi họp mặt hôm nay. Cảm tạ vì tác giả và tác phẩm Sứ Điệp Tình Thương. Cảm tạ vì những lời nguyện xin của quý vị dâng lên cầu nguyện cho linh hồn  cha Phanxicô Xaviê. Đặc biệt cảm tạ vì sự góp mặt của các anh chị em cầm bút, của các nghệ sĩ thổi sáo, ngâm thơ, của ca đoàn Trùng Dương và cả những tác giả đã trình diễn những bài hát tự viết ra để nói lên tâm tình của mình.

 

Thưa quý vị,

Được gặp gỡ quý vị ở đây trong dịp giỗ 100 ngày của linh mục nhà thơ Nguyễn Xuân Văn, với tư cách là người được Hội Đồng Giám Mục Việt Nam trao cho công tác Văn Hoá, nhằm tạo nên những bước hài hoà trong đối thoại với đức tin và văn hoá, tôi xin mời gọi quý vị đóng góp cho Hội Đồng Giám Mục Việt Nam những suy tư, những ý kiến để tạo thuận lợi và đẩy mạnh công cuộc đối thoại giữa đức tin và văn hoá tại Việt Nam, để công cuộc này có được những bước đi cụ thể, để Kitô giáo Việt Nam mở toang được cửa ra với đời, giới thiệu được chính tấm lòng của mình với xã hội.

Tại giáo phận Tp.HCM. đã có bắt đầu những bước thử nghiệm, như vào dịp mùa Chay, mùa Vọng, Tết Nguyên Đán,... Toà Giám Mục đã hân hạnh đón tiếp các văn nghệ sĩ, giới cầm bút, trong buổi tĩnh tâm chia sẻ, trong bữa ăn thân tình với Đức Tổng Giám Mục. Đó cũng chỉ mới là những khởi đầu. Nhiều người đã nêu rõ nguyện vọng cần nuôi dưỡng những cuộc gặp gỡ như thế để tiến tới những cuộc trao đổi và hợp tác, để rồi có thể giới thiệu văn hoá đức tin cho thế giới bên ngoài. Bản thân tôi cũng thấy những sinh hoạt ấy thật là tốt, để đức tin và văn hoá có dịp giao lưu gặp gỡ.

Nhân đây tôi cũng có một gợi ý. Khi nghe qua sự đánh giá của quý vị, coi Sứ Điệp Tình Thương của cha Nguyễn Xuân Văn là một tác phẩm lớn, tôi thấy muốn mời gọi quý vị góp ý trao đổi thêm để có được sự chín muồi cho việc hình thành những giải thưởng công giáo về văn hoá, như giải thưởng về văn học, về thi ca, về nhạc, hoạ,...  nói chung là cho tất cả những sáng tác của giới công giáo.

Trong lần đi họp Hội Đồng Toà Thánh về văn hoá vừa qua, vị chủ toạ hỏi tôi về tình hình đối thoại giữa văn hoá và đức tin tại Việt Nam, tôi cũng đã rất buồn mà trả lời với ngài rằng: "Muốn thì nhiều mà điều kiện trong tầm tay thì chưa có". Tuy nhiên, nếu tất cả quý vị đây đồng lòng nhất trí, thì cái khó khăn ấy, tới một lúc nào đó cũng có thể vượt qua. Ở Việt Nam, kho tàng về đối thoại giữa đức tin và văn hoá tiềm ẩn và phong phú, nhưng để có thể mở toang ra với đời thì hiện nay còn bế tắc. Vì thế, tôi xin quý vị góp ý để làm sao mở được cánh cửa ấy.

Tôi nghĩ rằng tiếng nói đối thoại giữa đức tin và văn hoá là tiếng nói tiếp nối của Sứ Điệp Tình Thương. Được như thế thì ba chữ cảm hôm nay sẽ còn vang vọng mãi.

 

JB Hữu Quang ghi lại từ băng nhựa